Modules cursusjaar 2021-2022


Modules

De cursus pedagogie voor het jonge kind organiseert modules die afzonderlijk gevolgd kunnen worden. In deze modules worden lessen met pedagogisch en theoretische inhoud gecombineerd met kunstzinnige lessen.(voor toelichting modules zie onder):

  • Jaarfeestencyclus zie pagina Jaarfeestencyclus
    10 september, 8 oktober, 26 november, 7 januari, 18 februari, 21 mei en 10 juni
  • Module 1 Basismodule Pedagogie, leeftijdsfasen, mensbeeld en grondhouding
    17, 24 september, 1 oktober
  • Module 2 Basismodule De eerste drie jaar
    29 oktober, 5, 12, 19 november
  • Module 3  Voeding, verzorging en poppen maken
    14, 21, 28 januari, 4 februari
  • Module 4 Kindertekeningen, peuter- en kleuterpedagogie en zingen
    11, 18, 25 maart
  • Module 5 Versjes, verhalen en spelen
    1, 8, 22 april, 13 mei
  • Module 6 Zintuigen beleven
    10, 17, 24 september, 1, 8 oktober
  • Module 7 Temperamenten, voeding en euritmie 7, 14, 21, 28 januari
  • Module 8 Sprookjes, pedagogie, zang
    25 maart, 1, 8, 22 april
  • Module 9 Ontwikkelingsstof, verhalen en activiteiten 6-12 jaar 5, 12, 19 november

Daarnaast zijn er verdiepingsmodules. Hierbij wordt  basiskennis van en ervaring in de antroposofische menskunde verondersteld. Dit wordt gegeven in basismodule 1

  • Verdiepingsmodule 1 Constitutietypen
    29 oktober, 5, 12, 19, 26 november
  • Verdiepingsmodule 2  Natuurwezens
    4, 18 februari, 11, 18 maart

Praktisch

Alle lessen vinden plaats op de Stichtse Vrije School, Socrateslaan 24, 3707 GL Zeist.

Een module van 3 lesdagen is € 195,-
Een module van 4 lesdagen is € 250,-
Een module van 5 lesdagen is € 315,-
10 % reductie voor inschrijving op meerdere modules tegelijk.

Certificaten

De modules zijn onderdeel van de cursus pedagogie voor het jong kind. Bij elke module is een bewijs van deelname.
Certificaat deel 1 voor het volgen van de jaarfeestencyclus en de modules 1 t/m 5 + een certificatiemodule.
Certificaat deel 2 voor het volgen van de modules 6, 7, 8 en verdiepingsmodule 1 en 2 + een certificatiemodule.
Zie pagina basiscursus.

Module 1 Basismodule Pedagogie, leeftijdsfasen, mensbeeld en grondhouding

17, 24 september, 1 oktober 2021

Kosten: € 195,-

Docenten:
Carien Huijzer – docent pedagogie
Bob Siepman van den Berg – docent antroposofie
Odette Aalhuizen – kunstzinnig therapeut
Riemy Bosgra – kunstzinnig therapeut

Lestijden
15.00-16.15 u Leeftijdsfasen en pedagogische grondhouding – Carien Huijzer
16.30-18.00 u Mensbeeld en wezensdelen – Bob Siepman van den Berg
18.30-20.30 u Schilderen  –  Odette Aalhuizen
of boetseren – Riemy Bosgra

Rudolf Steiner gaf de grondslag voor de antroposofische pedagogie vanuit een diepgaand inzicht in de fysieke en psychische ontwikkeling van het kind. Het antroposofisch mens- en wereldbeeld geeft  ons een brede kijk op het leven  en helpt ons handvatten te vinden voor de pedagogische praktijk. Hierbij wordt zowel gekeken naar de zichtbare als de onzichtbare fenomenen die invloed hebben op de ontwikkeling van het kind.
Het mensbeeld omvat de ontwikkeling van vier lagen of wezensdelen in verschillende leeftijdsfasen. Door ons af te stemmen op deze leeftijdsfasen  vinden we praktische inzichten voor de omgang met het kind.  Zo kunnen we het kind helpen om tot zijn recht te komen en zich optimaal  te  ontwikkelen.

De grondhouding van de opvoeder is verwoord in vier grondpijlers: eerbied, ritme, onbevangenheid en aandacht.

In de kunstzinnige lessen kunnen we de opgedane inzichten verwerken en verdiepen.

Module 2
Basismodule De eerste drie jaar
Ontwikkeling van conceptie tot peuter

vrijdag 29 okt, 5, 12, 19 november 2021

Kosten: € 250,-

Docenten:
Roos van der Berg –  verloskundige
Désirée van Klaveren –  jeugdarts consultatieburo
Carien Huijzer –  docent pedagogie
Alo Besemboen –  docent euritmie

Lestijden
15.00-16.15 uur  zwangerschap en geboorte – Roos van den Berg
16.30–18.00 uur euritmie – Alo Besemboen
18.30-20.30 uur Hechting, motorische, spraak- en denkontwikkeling, koppigheidsfase – Desirée van Klaveren en Carien Huijzer 

De weg naar de aarde en de eerste 3 jaar
De ontwikkeling van het kind begint al voor de conceptie. In deze module volgen wij de ziel in de weg naar de geboorte tot het bewustzijn van het denken waar het ik gaat zeggen. Vooral in het eerste begin van het leven, de zwangerschap en de eerste drie jaren, maakt de mens de meest intense groei door, die geleid wordt door de geestelijke wereld. De wijze van geboren worden, het hechtingsproces en de ontwikkeling van het lopen, spreken en denken leggen de basis voor het verdere leven. De inzichten geven handvaten voor de pedagogie, die we ook begeleiden met versjes en spelen. De fase van het bewust ik-zeggen wordt ook wel de koppigheidsfase genoemd en vraagt van de opvoeder een liefdevolle begrenzing.
Door ons te focussen op de start van een mensenleven krijgen we ook inzichten in onze eigen ontwikkeling en de invloed daarvan op ons verdere leven.

Euritmie
In de bewegingskunst van de euritmie kan het ontwikkelingsproces van het jonge kind zichtbaar en beleefbaar worden gemaakt.
Het jonge kind ontwikkelt zich vanuit de nabootsing. Het bewustzijn over je eigen houding, het vergroten van het eigen ruimtelijke bewustzijn en het ontwikkelen van het lichaam als instrument voor non-verbale communicatie komt ten goede aan de kinderen.

Module 3
Voeding, verzorging, poppen maken

Vrijdag 14, 21, 28 januari, 4 februari 2022
Kosten € 250,-

Docenten
Machteld Hermens – voedingsdeskundige
Sylvia Stroink – jeugd
verpleegkundige consultatiebureau
Odette Aalhuizen – kunstzinnig therapeut

lestijden
15.00-16.15 u voeding  –  Machteld Hermens
16.30-18.00 u verzorging  –  Sylvia Stroink
18.30-20.30 u poppen maken  –  Odette Aalhuizen

Voeding
Een kind is een ‘mens in wording ’.  Het lichaam heeft veel bouwstoffen nodig . Welke voedingsstoffen zijn nodig  voor de ontwikkeling van de hersenen en de rest van het lichaam? Welke ondersteuning kun je als ouder of pedagogisch medewerker bieden voor het aanleren van gezond eetgedrag?

Verzorging
In de vier lessen verzorging zullen  per bijeenkomst de zintuigen tastzin, levenszin, bewegingszin en evenwichtszin aan de orde komen en hoe je, in de verzorging, deze zintuigen kunt stimuleren.
De meest gestelde vragen op een antroposofisch consultatiebureau, komen in deze lessen aan bod.

We richten ons op warmte en ritme als basiselementen in de verzorging en de aard en werking van verschillende kledingmaterialen.
We spreken over het belang van het afstemmen van het ritme onder andere in samenhang met voeding, slapen, verzorgen en huilen.

We behandelen welke adviezen ouders krijgen op een antroposofisch consultatiebureau over het verzorgen van hun zieke kindje. Bijvoorbeeld de werking van een voedings-bas of een citroen-kuitwikkel bij koorts. Wat doen barnstenen kettinkjes?

Poppen maken
Voor de allerkleinsten maken we deze 4 lessen een wiegepopje van biologische zachte, roze zijde. Zijde is een materiaal met een hemelse zonnige kwaliteit, helemaal passend bij de pasgeborene. Heerlijk om met liefde en aandacht met dit mooie materiaal te werken en te voelen waarom juist zijde zo fijn voor het jonge kind is.

Module 4

Kindertekeningen, peuter- en kleuterpedagogie, zingen

Vrijdag  15, 22, 29 januari 2022
Kosten: € 195,-

Docenten:
Riemy Bosgra – docent kindertekeningen
Inge van Keulen – zangdocent
Carien Huijzer – docent pedagogie

Lestijden
15.00-16.15 u Kindertekeningen – Riemy Bosgra
16.30-18.00 u Peuter- en kleuterpedagogie – Carien Huijzer
18.30-20.30 u Zingen –  Inge van Keulen

Kindertekeningen
Kindertekeningen weerspiegelen het innerlijk van het jonge kind. Hoe kunnen we deze ontwikkeling leren lezen?

Peuter- en kleuterpedagogie
Daarop aansluitend gaan we in op de specifieke ontwikkeling van het kind in de peuter- en kleuterleeftijd en bespreken we situaties uit de praktijk.

Zingen
In de les zingen werken we aan licht stemgebruik in de omgang met jonge kinderen. Je krijgt inzicht in het verband tussen de ontwikkeling van het kind en waar het kind is in de muzikale ontwikkeling. Je leert wat het begrip ‘pentatoniek’ en wat  ‘kwintenstemming’ is. Je leert verschillende liedjes in de kwintenstemming. je leert hoe je via muziek de kinderen kunt ondersteunen in hun ontwikkeling.

 spraaModule 5
Versjes, verhalen en spelen

Vrijdag 1, 8, 22 april, 13 mei 2022
Kosten: € 250,-

Docenten:
Cinthia van der Ham – docent spraak
Lien Troost – docent pedagogie
Charlotte van Duijvenboden – docent poppenspel

 Lestijden
15.00-16.15 u  vertelkunst – Cinthia van der Ham
16.30-18.00 u liedjes, verhalen, gebaren- en kringspelen en lierspel – Lien Troost
18.30-20.30 u verhalen uit een doosje maken – Lien Troost, tafelspel maken en opvoeren –  Charlotte van Duijvenboden

In de pedagogie voor het jonge kind nemen versjes, verhalen en spelen een belangrijke plaats in. Ze helpen kinderen in hun ontwikkeling. Welke versjes, gebaren-, kringspelen en verhalen passen bij welke leeftijd? Hoe vertel je voor het jonge kind?
Hoe breng je de beelden tot leven? We oefenen versjes, toveren verhalen uit een doosje en we maken een tafelspel met zelfgemaakte poppen van wol.

Lierspel bevordert de stemming in de groep. We oefenen op de kinderharp, een pentatonisch liertje. De laatste cursusdag worden de lessen geïntegreerd om tot een opvoering van een tafelspel te komen.

Module 6
Zintuigen beleven

Vrijdag 10, 17, 24 september, 1, 8 oktober 2021
Kosten: € 315,-

Docenten:
Carien Huijzer – pedagogie, lessen zintuigen aanraakspelen en samenwerkingsspelen
Quirine Vervloet – huishouding en opvoeding
Machteld Hermens – Voeding voor en met kinderen
Odette Aalhuizen, Riemy Bosgra, Vincent de Vries – kunstzinnige activiteiten voor jonge en oudere kinderen

 Lestijden
15.00-16.15 u  De ontwikkeling van de zintuigen
16.30-18.00 u huishouding en opvoeding, koken voor en met kinderen,  zintuigspelen, samenwerkings- en aanraakspelen
18.30-20.30 u kunstzinnige activiteiten voor kinderen van verschillende leeftijden.  We werken met met diverse materialen o.a. klei, bijenwas, verf, hout, wol en speksteen.

Door de zintuigen komt de wereld binnen. Rudolf Steiner onderscheidt 12 zintuigen, die zich ontwikkelen in wisselwerking met de indrukken uit de omgeving. Een verstoorde ontwikkeling verstoort de waarneming en heeft veel gevolgen.
In deze module willen we de zintuigen leren onderscheiden en leren hoe we kunnen helpen bij een harmonische ontwikkeling ervan. Hoe spreken we de zintuigen aan bij de kinderen in het dagelijks leven en in huishoudelijke activiteiten.
Elke vrijdag is er een pedagogieles over zintuigen en twee andere lessen met een aanbod van verschillende activiteiten die we  afstemmen op jonge en oudere kinderen.

Module 7
Temperamenten, voeding, euritmie

Vrijdag 7, 14, 21, 28 januari 2022
Kosten € 250 ,-

Docenten:
Carien Huijzer – docent pedagogie
Machteld Hermens – docent voeding
Alo Besemboen – euritmiedocent

Lestijden
15.00-16.30 u Temperamenten – Carien Huijzer
16.45-18.15 u Voeding en temperamenten –  Machteld Hermens
18.45-20.30 uur Euritmie – Alo Besemboen 

Temperamenten
Vanuit de Griekse oudheid is er een typologie van temperamenten ontwikkeld waar ook in de vrijeschoolpedagogie mee wordt gewerkt om inzicht te krijgen in het verschillende gedrag van kinderen. Het ene kind is snel driftig en het andere neemt het allemaal gemakkelijk op. We leren de temperamenten kennen en de handvatten om ermee om te gaan. We onderzoeken ons eigen temperament en welke invloed dit heeft op de begeleiding van kinderen.

Voeding
Door de keuze van voeding kun je de uitdrukking van de temperamenten versterken of verzwakken. We kijken naar de verschillende types en bespreken bij welke voeding elk type het best gedijt.

In deze lessen gaat het ook om inzicht in gezonde voeding in het algemeen. Je lichaam bouwt en herstelt zichzelf iedere dag weer met de voedingsstoffen die je erin stopt. Welke voeding beïnvloedt je lichaam positief en welke voeding laat je beter staan? Hoe komt het dat we gemiddeld 30 suikerklontjes per dag eten en hoe verminder je die hoeveelheid? Hoe maak je de juiste keuze uit het enorme aanbod in de supermarkt?

Euritmie
In de bewegingskunst van de euritmie beleven we de temperamenten.

Module 8
Sprookjes, pedagogie, muziek

Vrijdag 25 maart, 1, 8, 22 april 2022
Kosten € 250,-

Docenten:
Charlotte van Duijvenboden – docent drama en spraak
Carien Huijzer – docent pedagogie
Inge van Keulen –  Zangdocent

Lestijden
15.00-16.15 u Sprookjes – Charlotte van Duijvenbode
16.30-18.00 u pedagogische situaties – Carien Huijzer
18.30-20.30 u Muziek – Inge van Keulen 

Sprookjes
S
prookjes spreken tot de verbeelding en raken de ziel. Het zijn verhalen met een compositie van symbolen en oerbeelden. Jonge kinderen staan vaak nog goed in verbinding met de beeldentaal van het sprookje. Via die weg geven we hen belangrijke wijsheden over het mens-zijn mee. we leren meer over de achtergrond van sprookjes en de waarde ervan. Als voorbeeld voor hoe je naar sprookjes kunt kijken gaan we wat dieper op een sprookje in. Toch kun je een sprookje nooit helemaal met je verstand begrijpen. Je moet het ervaren en vanuit je eigen ervaring kun je het sprookje weer doorvertellen aan de kinderen waarmee je werkt. Je leert welke sprookjes je kunt kiezen per leeftijd of situatie en waar je nog meer op kunt letten bij het vertellen.

Pedagogie
We gaan we in op specifieke ingebrachte pedagogische situaties en bespreken hoe we hiermee kunnen omgaan, o.a. door het pedagogische verhaal.

Muziek
We leren allereerst liedjes die passen in de sprookjes en ontdekken hoe eenvoudig je zelf liedjes kunt maken die passen in het verhaal. Vaak zitten in het verhaal ook klanken, medeklinkers of ritmes die je kunt gebruiken om de kinderen dit mee te laten doen en beleven. Elke keer dat je het verhaal vertelt, kun je dit verder uitbouwen. We werken daarnaast met eenvoudige instrumenten, die je met de kinderen samen gebruiken kunt tijdens het verhaal.

Module 9
Ontwikkelingsstof, verhalen, activiteiten 6-12 jaar

Vrijdag 5, 12, 19 november 2021
Kosten € 195 ,-

Docenten:
Frank de Kiefte – docent vrijeschoolpabo
Riemy Bosgra – docent kunstzinnige activiteiten
Vincent de Vries – kunstzinnige activiteiten

Lestijden
15.00-16.15 u Ontwikkelingsstof, verhalen 6-12 – Frank de Kiefte
16.30-18.00 u Activiteiten en sociale omgang – Frank de Kiefte en Carien Huijzer
18.30-20.30 uur kunstzinnige activiteiten – Riemy Bosgra en Vincent de Vries

Deze module is speciaal voor begeleiders in de Buitenschoolse Opvang. In de vrijeschool probeert men de thema’s en het leerplan gericht aan te bieden op de behoeften van het kind en waar het in zijn ontwikkeling aan toe is.
We leren we over de ontwikkeling van het kind en hoe het aanbod van begeleiders in de BSO hierop kan aansluiten, waardoor het een extra verwerking kan zijn.

In de tweede les wordt dit praktisch in voorbeelden uitgewerkt door het concreet te ervaren en te doen. Ook reflecteren we op de sociale omgang passend bij de leeftijd.

In de laatste les zijn er kunstzinnige activiteiten die met en door kinderen kunnen worden gedaan en zijn aangepast aan de ontwikkelingsstof.

 

Verdiepingsmodule 1
Constitutietypen

Embryologie, kinderziekten, kinderbespreking, boetseren en transparanten

Nascholingsmodule waarbij antroposofische voorkennis en ervaring wordt verondersteld

Vrijdag 29 oktober, 5, 12, 19, 26 november 2021
Kosten € 250,-

Docenten:
Guus van der Bie – gepensioneerd antroposofisch huisarts
Desirée v. Klaveren – jeugdarts consultatiebureau
Carien Huijzer – pedagogiedocent
Riemy Bosgra en Odette Aalhuizen – kunstzinnig therapeut

Lestijden
15.00-16.00 uur Pedagogie – Carien Huijzer
16.00- 18.00 uur Embryologie – Guus van der Bie
18.30-20.30 Boetseren – Riemy Bosgra

5, 12, 19, 26 november
1
5.00-16.15 uur Pedagogie – Carien Huijzer
16.30- 18.00 uur Constitutietypen  –  Desirée v. Klaveren
18.30-20.30 Transparanten maken – Odette Aalhuizen

De fysieke bouw van het kind
In deze module gaat het om het verdiepen van het inzicht in de fysieke bouw van het kind, het waarnemen ervan en hoe je ermee om kunt gaan. De les embryologie geeft inzicht in de voorgeboortelijke ontwikkeling van het kind. De les boetseren sluit hierop aan.
De constitutietypen geven voor het jonge kind van 0-7 jaar een leidraad voor de pedagogie. De fysieke bouw van het kind, de verhoudingen van het hoofd tot het lichaam zijn bepalend voor de snelheid waarin het kind zich ontwikkelt en hoe het de omgeving in zich opneemt en verwerkt. Desirée vertelt over de constitutietypen en de bijzonderheden die zich daarbij kunnen voordoen zoals ADHD, autisme, dyslexie, hooggevoeligheid e.d. Ook gaat zij in op hoe de kinderziektes invloed hebben op de lichamelijke ontwikkeling.

Pedagogie
In de pedagogielessen gaan we in op de pedagogische vragen bij de constitutietypen. Ook houden we ons bezig met het vormgeven van kinderbesprekingen en oudergesprekken en de sociale vaardigheden die we erbij kunnen gebruiken.

Transparanten maken
In november nemen we de vele kleuren van de zomer en de herfsttijd als herinnering mee naar binnen. Het wordt guur buiten en koud. We voelen de behoefte om het lekker warm en gezellig te maken.
De heldere kleuren van transparant zijdepapier helpen ons om de herinnering aan die kleuren levend te houden, te koesteren en te verinnerlijken.
We maken transparanten rondom het thema van st Maarten,  st Nicolaas, Advent en Kerst.
Verwondering alom als ze voor het raam hangen, betoverend mooi.

Verdiepingsmodule 2
Natuurwezens

Mensheidsontwikkeling, schilderen

Nascholingsmodule waarbij antroposofische voorkennis en ervaring wordt verondersteld

Vrijdag 4, 18 februari, 11, 18 maart 2022
Kosten € 250,-

Docenten:
Carmencita de Ruiter – docent biodynamisch tuinwerk en  ontwikkeling
Bob Siepman van den Berg – docent antroposofie
Odette Aalhuizen – kunstzinnig therapeut

 4, 11 februari, 11, 18 maart
15.00-16.30 uur Natuurwezens – Carmencita de Ruiter
16.45-18.15 uur Schilderen – Odette Aalhuizen
18.45-20.30 uur Antroposofie – Bob Siepman van den Berg

Natuurwezens
Carmencita neemt ons mee in de wereld van de natuurwezens, de elementenwezens en de engel hiërarchieën. Wat doen deze wezens die voor de meeste van ons onzichtbaar zijn? Hoe kunnen we hun werk leren waarnemen en ons afstemmen op de kosmische ritmen waarin zij leven? Wat is de taak van de mens hierin? We proberen ons in te leven in deze bijzondere en inspirerende wereld, om daar wat meer gevoel bij te krijgen. We bespreken met elkaar hoe we dit voor kunnen leven voor het jonge kind, voor wie deze wereld zoveel meer vanzelfsprekend is.

Antroposofie
Hoe zijn de aarde en de mensheid ontstaan? Is er sprake van een zinvolle, doelgerichte ontwikkeling? In de antroposofielessen bespreken we hoe de mensheid zich gedurende verschillende cultuurperioden heeft ontwikkeld en hoe de natuurwezens daarin een rol spelen.
We werken ook aan onze eigen ontwikkeling door middel van zes basisoefeningen, waarmee we ons denken, voelen en willen kunnen zuiveren en versterken.

Schilderen
In de schilderlessen verdiepen we het gevoel voor de natuurwezens die in de natuur om ons heen werkzaam zijn.
Door te schilderen met kleuren via geleide oefeningen ga je op avontuur, beleef je hoe de kleuren elkaar ontmoeten en kom je in een sfeer van  scheppen en verwonderen over wat er gaat ontstaan.
Laat je verrassen!